ADA Bamboo
Trong một video đầy thẳng thắn được chia sẻ trên mạng xã hội X, Charles Hoskinson đã trải lòng về những khó khăn hiện tại mà hệ sinh thái Cardano đang phải đối mặt. Cuộc thảo luận này được khơi mào bởi thông tin nền tảng phân tích phổ biến TapTools sắp đóng cửa, làm nổi bật các vấn đề lớn hơn về nguồn vốn, điều kiện thị trường và quản trị phi tập trung.
Hoskinson bắt đầu bằng việc làm rõ vai trò giới hạn của mình trong một mạng lưới hiện đã hoàn toàn phi tập trung.
Ông khẳng định hiện tại mình không có bất kỳ quyền lực đặc biệt nào đối với Cardano. Ông không giữ bất kỳ khóa quản trị nào, thậm chí ông không có khả năng kích hoạt một đợt hard fork hay quyền tiếp cận kho quỹ (treasury). Thậm chí ông còn tuyên bố ông không sở hữu thương hiệu cho cái tên Cardano.
Ông nhấn mạnh rằng các nguồn quỹ khổng lồ, lên tới hàng tỷ USD ở thời điểm giá cao nhất đã được phân bổ cho các tổ chức độc lập chứ không phải cho cá nhân ông hay bất kỳ ai khác để phát triển hệ sinh thái.
Thực Tế Nghiệt Ngã Của Điều Kiện Thị Trường Và Nguồn Vốn
Đầu năm nay, Hoskinson từng cảnh báo rằng điều kiện thị trường khó khăn sẽ dẫn đến sự thất bại của nhiều dự án. Với việc giá Bitcoin và ADA chịu nhiều áp lực, cùng với các khoản đầu tư truyền thống như trái phiếu mang lại lợi suất tốt hơn, các tài sản tiền điện tử mang tính đầu cơ đã bị ảnh hưởng nặng nề. Môi trường này đã khiến các dự án gặp rất nhiều khó khăn để duy trì hoạt động.
Ông đã dẫn chứng về sự tổn thất gần đây của sàn giao dịch NFT JPEG Store và việc đóng cửa cận kề của TapTools, đồng thời dự đoán một làn sóng sụp đổ và tái cấu trúc sẽ diễn ra vào nửa sau của năm 2026. Các dự án đang phải vật lộn để đảm bảo nguồn vốn bền vững khi giá trị của kho quỹ sụt giảm theo tình hình thị trường. Dù cá nhân ông từng đứng ra hỗ trợ các công cụ như Nami và Blockfrost trong quá khứ, các cuộc bỏ phiếu của cộng đồng đôi khi lại phản đối những nỗ lực thương mại hóa này.
Bước Chuyển Mình Sang Quản Trị On-Chain
Cardano đã bước vào một kỷ nguyên mới về quản trị phi tập trung sau khi các khóa khởi tạo (genesis keys) bị bỏ. Quyền ra quyết định giờ đây thuộc về cộng đồng thông qua các đề xuất, các Đại diện được ủy quyền (DReps) và hoạt động bỏ phiếu. Hệ thống này bao gồm một hiến pháp để định hướng các hoạt động và ngăn chặn việc rút tiền từ kho quỹ một cách không kiểm soát.
Tuy nhiên, Hoskinson đã chỉ ra những thách thức thực tế: việc xem xét vô số đề xuất kỹ thuật đòi hỏi chuyên môn cao và rất nhiều thời gian. Nhiều cử tri đã ủy quyền cho các DReps, nhưng khối lượng đề xuất quá lớn (gần đây là khoảng 99 đề xuất) có thể làm quá tải quy trình này. Những bài học từ sáng kiến Project Catalyst trước đây đã mang lại kinh nghiệm quý báu nhưng hệ thống hiện tại vẫn gặp phải các rào cản trong việc thực thi hiệu quả.
Ông lưu ý rằng đề xuất quỹ chỉ số (index fund) mà ông ủng hộ nhằm cung cấp “nguồn sống” cho các dự án đang gặp khó khăn đã không được thông qua. Các DReps đã nhận được lượng phân bổ ADA lớn nhưng lượng vốn này thường được hướng tới các sáng kiến mới thay vì duy trì các dự án hiện có, vốn dĩ nhiều dự án trong số đó hiện không ở trạng thái khả thi để đầu tư.
Lời Kêu Gọi Cải Tiến Và Nhìn Nhận Thực Tế
Hoskinson nhấn mạnh nhu cầu cần có các quy trình tốt hơn, chẳng hạn như phân bổ ngân sách theo từng danh mục và đấu thầu theo dạng RFP (Yêu cầu mời thầu), nhằm giúp việc cấp vốn mang tính chiến lược và hiệu quả hơn. Việc giữ chân các tài năng cốt lõi và năng lực nghiên cứu, vốn được xây dựng qua nhiều năm tại các tổ chức như IOG là cực kỳ quan trọng cho các tiến bộ dài hạn như Leios (giải pháp input endorsers để mở rộng quy mô) và khả năng kháng lượng tử.
Lưu ý: Mọi bài viết đều nhằm mục đích thông tin, không phải là lời khuyên đầu tư
